Interculturele Communicatie

Presentaties BA-cursus, blok 2 2013-2014, Dep. Talen, Literatuur en Communicatie, Utrecht

“Zou je mij misschien kunnen helpen? Alvast bedankt.”

Eerder onderzoek heeft aangetoond dat taalspecifieke normen van interactie in interculturele face-to-face communicatie kunnen leiden tot misverstanden. Het gebruik van de imperatief wordt in sommige talen bijvoorbeeld als onbeleefd gezien. De taalspecifieke normen van interactie zijn gebaseerd op de dimensiese van cross-culturele verschillen tussen het Duits en het Engels van House (1996). Hieruit blijkt dat het Duits meer direct is dan het Engels, in de communicatie minder georiënteerd is op de ander en meer op de inhoud, meer expliciet is en er meer ad-hoc wordt geformuleerd.

Uit een vergelijking van beleefdheidsstrategieën tussen het Nederlands en Engels van Vismans (1995) blijkt dat in het Nederlands veel gebruik gemaakt wordt van modale partikels (woordjes als ‘misschien’, ‘ook’ en toevallig’) en in het Engels veel gebruik gemaakt wordt van zogenaamde tags (korte zinnetjes als ‘…isn’t it?’ en ‘…does he?’).

De onderzoeksvraag luidt: in hoeverre verschillen de taalspecifieke normen van interactie in het Nederlands en in het Engels in hun toepassing van beleefdheidsstrategieën hulpfora van Apple en Microsoft?  Op basis van de literatuur wordt in dit onderzoek aan de hand van een contrastieve analyse bekeken in hoeverre de taalspecifieke normen van interactie tot uiting komen in beleefdheidsstrategieën op Engelstalige en Nederlandstalige “user-to-user” fora van Apple en Microsoft. Op deze hulpfora ‘ontmoeten’ gebruikers van bepaalde technologieën of producten elkaar om vragen en antwoorden uit te wisselen bij problemen met apparatuur. De focus in het contrastieve onderzoek ligt op hoe gebruikers hulpverzoeken formuleren en hoe gebruikers op elkaar reageren in interactie.

Er werd verwacht dat het Engels meer georiënteerd zou zijn op de geadresseerde, wat leidde tot de verwachting dat er in het Engels meer beleefdheidsstrategieën zouden worden ingezet dan in het Nederlands. De beleefdheidsstrategieën die in dit onderzoek zijn geanalyseerd, zijn groeten, danken, afsluiten, het gebruik van modale partikels, tags en de imperatief en in hoeverre de verzoekformulering direct en expliciet wordt geformuleerd.

In de contrastieve analyse is steeds geprobeerd om een soortgelijke probleemstelling van dezelfde fabrikant (Apple of Microsoft) in het Engels en Nederlands te analyseren. Dit leidde er toe dat er acht discussies zijn geanalyseerd, waarbij er steeds gekeken is naar reacties en verzoekformuleringen in het Nederlands en het Engels. De contrastieve analyse bevat in totaal 34 voorbeelden. Er wordt in de voorbeelden gekeken naar beleefdheidsstrategieën in zowel de verzoekformulering als één of meerdere reacties van gebruikers op het verzoek om hulp. Voorbeeld 1 is een voorbeeld van hoe er in de contrastieve analyse te werk is gegaan.

 

pastedGraphic.png

Voorbeeld 1. Voorbeeld hoe de contrastieve analyse in het onderzoek is uitgevoerd.

Uit dit onderzoek blijkt dat taalspecifieke normen van interactie in face-to-face communicatie in het Nederlands en in het Engels in hun toepassing van beleefdheidsstrategieën op hulpfora van Apple en Microsoft niet geldig zijn. Alleen de hypothese dat er meer modale partikels voorkomen in Nederlandse verzoekformuleringen wordt door de analyse bevestigd. Dat in het Engels meer beleefdheidsstrategieën worden ingezet is niet het geval. In verzoekformuleringen is het zelfs zo dat er in het Nederlands meer wordt gegroet dan in het Engels. In online “user-to-user” interactie op de hulpfora van Apple en Microsoft is het Engels dus niet meer georiënteerd op de geadresseerde dan het Nederlands.

Reageer: